รางวัลโนเบลเป็นรางวัลประจำปีนานาชาติ ซึ่งจัดโดยคณะกรรมการสแกนดิเนเวีย และพิจารณาการให้รางวัลตามเจตจำนงของอัลเฟรดโนเบล นักเคมีชาวสวีเดน ผู้ประดิษฐ์ไดนาไมท์ เริ่มมีการก่อตั้งเป็นรูปแบบสถาบันเมื่อ ค.ศ. 1895 แต่เริ่มมอบครั้งแรกเมื่อ ค.ศ. 1901 ได้แก่รางวัลสาขาฟิสิกส์ สาขาเคมี สาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์ สาขาวรรณกรรม และสาขาสันติภาพ
การมอบรางวัลเกือบทุกสาขาจะจัดที่กรุงสตอกโฮล์ม ประเทศสวีเดน แต่รางวัลสาขาสันติภาพจัดที่กรุงออสโล ประเทศนอร์เวย์ ทั้งนี้มีแนวคิดว่าที่แยกกันจัดเช่นนี้เพราะ เมื่อก่อนในสมัยของโนเบลทั้งสองประเทศยังเป็นประเทศเดียวกัน เมื่อแยกกันเค้าจึงอยากให้ทั้งสองประเทศที่เคยเป็นประเทศบ้านเกิดร่วมกันมอบรางวัลนี้
และดังที่ได้กล่าวไปข้างต้นรางวัลโนเบลนั้นจะมอบในทุกวันที่ 10 ธันวาคมของทุกปี แม้บางปีรางวัลบางสาขาอาจไม่มีการตัดสิน แต่ก็มีการกำหนดว่าห้ามเว้นเกิน 5 ปี สำหรับผู้ได้รับรางวัลจะได้รับเหรียญรางวัลโนเบล ใบประกาศเกียรติคุณ เงินรางวัลประมาณ 10 ล้านโคร์นหรือประมาณ 44 ล้านบาท (เอาไปตั้งตัวทำธุรกิจได้เลยเนาะ)
เกร็ดเล็กน้อย
- โนเบลได้ทิ้งมรดกไว้คิดเป็นเงินบาทถึง 8,300 ล้านบาท ในค่าเงินในปัจจุบัน
- รางวัลโนเบลจะประกาศก่อนล่วงหน้าเดือนธันวาคม คือจะประกาศเดือนตุลาคม
- รางวัลสาขาล่าสุดคือสาขาเศรษฐศาสตร์ เพราะเห็นว่าตรงกับเจตจำนงของโนเบลเช่นกัน
จัดขึ้นโดยธนาคารแห่งชาติสวีเดน โดยมอบครั้งแรกในปีค.ศ. 1969 และต่อมารางวัลนี้
มีการไม่เห็นด้วยของหลายฝ่าย และมีเรื่องราวในศาล (ไปหาอ่านเอาเองเนอะ)
- ช่วงที่เว้นระยะการมอบรางวัลนานที่สุดคือ ค.ศ. 1939 - 1943 ในรางวัลสาขาสันติภาพ
โดยเว้นเป็นเวลา 5 ปีเต็ม
มาถึงประเด็นหลักของกระทู้ รางวัลโนเบลประจำปี 2555
1. สาขาแพทยศาสตร์และสรีรวิทยา
ผู้ได้รับรางวัล : John Gurdon จากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ อังกฤษ และShinya Yamanaka จากมหาวิทยาลัยเกียวโต ญี่ปุ่น สำหรับการค้นพบว่า สามารถเขียนชุดคำสั่งใหม่ให้เซลล์โตเต็มวัยกลายเป็นเซลล์ที่สามารถเปลี่ยนหน้าที่ได้หลากหลาย
ประกาศรางวัลโดย : Göran K. Hansson เลขาธิการคณะกรรมการรางวัลโนเบลสาขาแพทยศาสตร์และสรีรวิทยา
มอบรางวัลโดย : The Nobel Assembly at the Karolinska Institute Stockholm, Sweden
2. สาขาฟิสิกส์
ผู้ได้รับรางวัล : Serge Haroche จากวิทยาลัยฝรั่งเศส (Collège de France) ปารีส ฝรั่งเศส และDavid J. Wineland จากสถาบันมาตรฐานและเทคโนโลยีสหรัฐ (National Institute of Standards and Technology) หรือนิสต์ (NIST) ในโบลเดอร์ สหรัฐฯ สำหรับการทดลองที่ช่วยในการวัดและจัดการระบบควอนตัมเชิงเดี่ยวได้
ประกาศรางวัลโดย : Staffan Normark เลขาธิการราชบัณฑิตสภาด้านวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดน
มอบรางวัลโดย : The Royal Swedish Academy of Sciences Stockholm, Sweden
3. สาขาวรรณกรรม
ผู้ได้รับรางวัล : Mo Yan นักเขียนจีน ผู้มีการผสมผสานกลมกลืนกันอย่างลงตัว ระหว่างเรื่องราวพื้นบ้าน ความเป็นประวัติศาสตร์และความร่วมสมัย
ประกาศรางวัลโดย : Peter Englund เลขาธิการสถาบันวิชาการสวีเดน
มอบรางวัลโดย : The Swedish Academy Stockholm, Sweden
4. สาขาเคมี
ผู้ได้รับรางวัล : Robert J. Lefkowitz จากสถาบันการแพทย์โฮวาร์ดฮิวจ์ส (Howard Hughes Medical Institute) และศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัยดุค (Duke University Medical Center) สหรัฐฯ กับ Brian K. Kobilka จากวิทยาลัยแพทย์มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด (Stanford University School of Medicine) สหรัฐฯ สำหรับการศึกษาตัวรับที่จับกับจี-โปรตีน (G-protein) ซึ่งคณะกรรมการรางวัลโนเบลอธิบายงานวิจัยดังกล่าวมีประโยชน์ต่อการวิจัยด้านการแพทย์อย่างมาก และยังทำให้มนุษย์รับรู้สัมผัสต่างๆ อธิบายกลิ่น ภาพ เป็นต้น โดยคณะกรรมการยังแสดงให้เห็นด้วยว่าการทำงานของตัวรับดังกล่าวทำให้เรารื่นรมย์กับกลิ่นกาแฟด้วย
ประกาศรางวัลโดย : Staffan Normark เลขาธิการราชบัณฑิตสภาด้านวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดน
มอบรางวัลโดย : The Royal Swedish Academy of Sciences Stockholm, Sweden
5. สาขาสันติภาพ
ผู้ได้รับรางวัล : สหภาพยุโรป และผู้บุกเบิกก่อนหน้าได้มีส่วนในการพัฒนาสันติภาพ และการปรองดอง ประชาธิปไตย และสิทธิมนุษยชนในยุโรปมานานกว่า 6 ทศวรรษแล้ว
ประกาศรางวัลโดย : Thorbjørn Jagland ประธานคณะกรรมการโนเบลแห่งนอร์เวย์
มอบรางวัลโดย : The Norwegian Nobel Institute Oslo, Norway
6. สาขาเศรษฐศาสตร์
ผู้ได้รับรางวัล : Alvin E. Roth วัย 60 ปี ศาสตราจารย์แห่งวิทยาลัยบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด และLloyd S. Shapley วัย 89 ปี ศาสตราจารย์กิตติคุณและผู้เชี่ยวชาญด้านคณิตศาสตร์และเศรษฐศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย วิทยาเขตลอสแองเจลิส (ยูซีแอลเอ)
ทั้งคู่ได้รับรางวัลจากการสร้าง ทฤษฎีการจัดสรรทรัพยากรอย่างมีเสถียรภาพ และการออกแบบลักษณะของตลาด โดยการประยุกต์ทฤษฎีเกม และวิธีการทางคณิตศาสตร์ มาใช้ในการศึกษาและเปรียบเทียบวิธีการจับคู่ทางเศรษฐกิจที่มีความหลากหลาย ได้ก่อให้เกิดคุณูปการต่อแวดวงเศรษฐศาสตร์ระหว่างประเทศ จนเกิดการยอมรับและนำไปสู่การสร้างสรรค์ระบบกฎเกณฑ์ทางเศรษฐกิจแบบพิเศษ
ประกาศรางวัลโดย : Staffan Normark เลขาธิการราชบัณฑิตสภาด้านวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดน
มอบรางวัลโดย : The Royal Swedish Academy of Sciences Stockholm, Sweden
แหล่งที่มา 1 แหล่งที่มา 2 และเรียบเรียงข้อมูลโดยเราเอง
_________________
