เป็นภาพของชาวเซียร์ราลีโอน
1 ในจำนวนนับไม่ถ้วนที่ถูกตัดมือ ตัดแขน
อันเนื่องมาจากผลพวงของความขัดแย้งทางการเมือง
การช่วงชิงผลประโยชน์ในเซียร์ราลีโอน
โดยผู้ที่ได้รับเคราะห์คือประชาชนตาดำๆ ผู้ไม่มีทางสู้
หลังจากอ่านบทความนี้แล้ว...คุณจะแอบคิดว่า
เราโชคดีที่สุดที่เกิดเป็นคนไทย
ได้อยู่ใต้ร่มบารมีขององค์ในหลวง
และคงจะเป็นเครื่องเตือนใจในการกระทำที่รุนแรง
หรือให้ความสำคัญกับผลประโยชน์
จนก่อให้เกิดความพินาศ ล่มสลายกับบ้านเกิดเมืองนอน
และอีกครั้งที่เราอยากจะพูดว่า
เมื่อใดที่ จุดสีแดง และ จุดสีเหลือง บนแผนที่โลก
จะกลับกลายไปเป็น ผืนขวานไทยสีส้ม
ขอแค่การร่วมมือกันบ้างไม่ได้เลยหรือ
*****************
สาธารณรัฐเซียร์ราลีโอน
Republic of Sierra Leone
ชื่อ Sierra Leone นี้ มีรากคำศัพท์มาจากภาษาโปรตุเกส แปลว่า
"ภูผาแห่งราชสีห์" (Lion Mountain)
อยู่ในภูมิภาคแอฟริกาตะวันตก ทิศตะวันตกเฉียงเหนือ
ทิศเหนือและตะวันออกเฉียงเหนือติดกับสาธารณรัฐกินี
ทิศตะวันออกเฉียงใต้ติดต่อกับประเทศไลบีเรีย
ทิศตะวันออกติดมหาสมุทรแอตแลนติก
พื้นที่ 71,740 ตารางกิโลเมตร
เมืองหลวง ฟรีทาวน์ (Freetown)
เมืองที่สำคัญ Bonthe, Freetwon, Pepel
ภูมิอากาศ ร้อนชื้น เดือนพฤษภาคม-ธันวาคม ฝนตกและอากาศร้อน
เดือนธันวาคม-เมษายน อากาศหนาวแห้งแล้ง
ประชากร 6,144,562 คน (กรกฎาคม 2550)
เชื้อชาติ ประกอบด้วยชนเผ่าต่าง ๆ ประมาณ 20 เผ่า
ชนเผ่าใหญ่และสำคัญคือ เผ่า Temnes และ Mendes
ชีวิตของชาวSierra Leone ที่พบเห็นทั่วไป
ศาสนา มุสลิม 60% ความเชื้อดั้งเดิม 30% คริสเตียน 10%
ภาษาอังกฤษเป็นภาษาราชการ
ภาษาพื้นเมืองที่สำคัญ คือ Mende, Temme, Krio
รูปแบบการปกครอง แบบสาธารณรัฐ
มีประธานาธิบดีเป็นประมุขแห่งรัฐและผู้นำรัฐบาล
ประธานาธิบดีคนปัจจุบัน คือ นาย Ahmad Tejan Kabbah
เข้ารับตำแหน่งเมื่อเดือนพฤษภาคม ปี 2545
คณะรัฐมนตรีได้รับการแต่งตั้งจากสภาผู้แทนราษฎร
เพชรที่ขุดได้จากเหมืองในเซียร์ราลีโอน
ที่นี่มีทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญ คือเพชร ไทแทเนียม บ็อกไซด์ ทองคำ โครไมต์
อุตสาหกรรมที่สำคัญ เหมืองเพชร
เซียร์ราลีโอนเคยตกเป็นเมืองขึ้นของประเทศอังกฤษ
แต่ต่อมาก็ได้รับเอกราช ค.ศ. 1961 และสถาปนาเป็นสาธารณรัฐในปี ค.ศ. 1971
ก่อนหน้านั้นอังกฤษได้จัดตั้งเมืองบนดินแดนเซียร์ราลีโอน เพื่อเป็นที่อพยพของอดีตทาสผิวดำของอังกฤษ
และทหารผ่านศึกของอังกฤษจากสงครามประกาศอิสรภาพของสหรัฐอเมริกา
เซียร์ราลีโอนตกเป็นอาณานิคมและฐานทัพเรือของอังกฤษในการปราบปรามการค้าทาส
ซึ่งทำให้ประชากรส่วนใหญ่ในกรุง Freetown สืบเชื้อสายมาจากทาสที่ได้รับการปลดปล่อยก่อนที่จะถูกส่งไปยังอเมริกา
ซึ่งส่วนใหญ่มีเชื้อสายมาจากไนจีเรีย และแองโกลา
หลังจากเซียร์ราลีโอนได้รับเอกราชและมีการปกครองโดยระบบพรรคการเมืองเดียว
ภายใต้การนำของประธานาธิบดี Siaka Stevens ระหว่างปี 2511-2528
รัฐบาลได้แสวงหาประโยชน์จากการทำเหมืองเพชรที่มีอยู่มาก
แต่ที่ตามมาคือ ปัญหาการคอรัปชั่น การแสวงหาประโยชน์ และการบังคับใช้แรงงานในเหมืองเพชร
ได้ส่งผลให้เกิดสงครามกลางเมืองในเซียร์ราลีโอน
เหตุผลใหญ่ส่วนหนึ่งเกิดจาก ความไม่พอใจ ความโกรธแค้น
ต่อคนผิวขาวที่เข้ามากอบโกยผลประโยชน์จากทรัพยากรล้ำค่าในเซียร์ราลีโอน
ประจวบกับประชาชนเกิดความขัดแย้งกับรัฐบาลแบบทรราชย์ ทำให้เกิดการแตกแยกเป็นหลายฝักหลายฝ่าย
กลุ่มกบฏ RUF (Revolutionary United Front soliders )
กลุ่มเยาวชนหัวรุนแรง
และผู้ถูกบังคับใช้แรงงานในเหมืองเพชร
ได้ลุกฮือขึ้นจัดตั้ง
กลุ่มกบฏ RUF (Revolutionary United Front)
โดยมีโฟเดย์ แซนโกห์ อดีตนักรบในกองทัพ เป็นผู้นำ
โดยได้รับการสนับสนุนจากนาย Charles Taylor ผู้นำไลบีเรีย
กลุ่ม RUF ได้ทำการสู้รบต่อต้านรัฐบาล ส่งผลให้เกิดการปฏิวัติรัฐประหารแย่งชิงอำนาจระหว่าง
และนั้นเป็นจุดเริ่มต้นการเกิดสงครามการเมืองอันมโหดขึ้น
นับตั้งแต่ปีค.ศ. 1991 จนถึงปัจจุบัน มีสถิติคนตายถึง 200,000 คน
พร้อมกับอีกหลายหมื่นคนที่ต้องพิการไปตลอดชีวิต
วิธีการของพวก RUF ที่ใช้ต่อต้านรัฐบาลคือ "การฆ่าประชาชน!"
ขนาดเอกอัครราชทูตของสหรัฐอเมริกาประจำสหประชาชาติ
ถึงกลับเอ่ยปากว่าสงครามกลางเมืองครั้งนี้เป็น
"หนึ่งในความน่าสะพรึงกลัวที่สุดในหน้าประวัติศาสตร์โลก
(one of the world's most repugnant insurgencies)
สงครามกลางเมืองที่สุดแสนมเกรียมและอำมหิต
กว่าครั้งใดๆในหน้าประวัติศาสตร์สงครามการเมือง
ก็เพราะว่าพลเมืองตาดำๆต้องเป็นผู้รับชะตากรรมอันโหดร้ายโดยตรง
นอกจากนี้เพื่อเป็นการบีบบังคับรัฐบาล
RUF ยังประกาศที่จะทำลายบ้านเมือง ตึกรามบ้านช่องให้พังพินาศเป็นหน้ากลองอีกด้วย
ซึ่ง RUF ก็ทำตามที่ได้ประกาศไว้ด้วย
อาคารสถานที่ต่างๆทั้งในเมืองหลวง Freetown
และตามหมู่บ้านถูกทำลายด้วยอาวุธจนแหลกลาญ
พร้อมกันนี้ RUFได้ทำให้โลกต้องรับรู้กับปฏิบัติการ
"ตัดข้อต่อ" (crude amputation of limbs)
ซึ่งได้แก่การตัดแขนและมือของประชาชน
ผู้ไม่รู้อีโหน่อีเหน่เพื่อเป็นการกระพือสถานการณ์ให้เลวร้ายยิ่งขึ้น
RUF มีศัพท์แห่งความตายของตัวเองด้วยกัน 2 คำ
ถ้ามีคำสั่งแห่งว่า "Shirt Sleeve" คนๆนั้นจะถูกตัดแขนตรงบริเวณหัวไหล่
และกับคำสั่งว่า "Long Sleeve" คนๆนั้นจะถูกตัดแขนตรงบริเวณข้อมือ
วันดีคืนร้าย RUF ก็จะบุกเข้ามาในเมือง หรือไม่ก็หมู่บ้านคนธรรมดา
แล้วให้เด็กใช้ปืนยิงชาวบ้าน แบบปูพรม.....
เพื่อสังหารทหารรัฐบาล ฆ่าชาวบ้าน ปล้น จี้ ข่มขืน ฆ่าผู้ใหญ่ต่อหน้าเด็ก
รวมทั้งนำเด็กอายุตั้งแต่ 6 ขวบ (ขึ้นไป) จนถึงวัยรุ่น เอาไปฝึกอยู่ในกองทัพ
เด็กวัยรุ่นซึ่งถูกนำตัวไปฝึกเป็นกองกำลัง
หากใครขัดขืนก็จะยิงทิ้ง หรือไม่ก็ตัดแขนตัดมือ
ส่วนคนที่ยอมเข้าพวก คนที่แข็งแรงหน่อยก็เอาไปเป็นแรงงานในเหมืองเพชร(เถื่อน)
ส่วนพวกเด็ก วัยรุ่น จะให้พี้ยาเสพย์ติด แล้วติดอาวุธ
เป็นหน่วยล่าสังหารในดินแดนแห่งนี้แบบไม่รู้จบรู้สิ้น
นานาชาติได้พยายามเข้ามาส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาสงครามกลางเมือง
โดยในปี 2541 กลุ่มประชาคมเศรษฐกิจแอฟริกาตะวันตก
Economic Community of West African States (ECOWAS)
ได้ส่งกองกำลังรักษาสันติภาพ
Economic of West African States Cease-fire Monitoring Group (ECOMOG)
นำโดยกองกำลังไนจีเรีย ไปยังเซียร์ราลีโอน
เพื่อปฏิบัติการรักษาสันติภาพแต่ไม่ประสบความสำเร็จ ,
และในที่สุดในปี 2542 สหประชาชาติได้ส่งกองกำลังรักษาสันติภาพ
United Nation Mission in Sierra Leone (UNAMSIL)
เข้าปฏิบัติการรักษาสันติภาพจนส่งผลให้สงครามกลางเมืองยุติลงในปี 2544
และมีการจัดการเลือกตั้งประธานาธิบดี และการเลือกตั้งทั่วไปในปี 2545
กองทัพไทยได้มีส่วนร่วมปฎิบัติภารกิจกับสหประชาชาตินี้ด้วย
ในช่วงปี 2542-2548
โดยการส่งทหารไทยไป 6 ผลัดๆ ละ 5 นาย
ปัจจุบัน แม้ว่าเซียร์ราลีโอนจะพ้นจากภาวะสงครามกลางเมือง
แต่สหประชาชาติยังคงจัดตั้งหน่วยงาน United Nations Integrated Office
in Sierra Leone (UNIOSIL) เพื่อปฏิบัติหน้าที่การบูรณาการด้านต่าง ๆ
ในเซียร์ราลีโอน รวมทั้งจัดตั้งศาลพิเศษเพื่อเซียร์ราลีโอน
และควบคุมการส่งออกเพชรจากเซียร์ราลีโอน (Kimberly Process)
เพื่อป้องกันการส่งออกเพชรผิดกฎหมายและนำเงินมาสนับสนุนสงคราม
ครั้งหนึ่ง เซียร์ร่า ลีโอนี่ เคยได้ชื่อว่าเป็น "Athens of Africa"
เนื่องจากเป็นเสมือนศูนย์กลางแห่งศิลปะและวิทยาการของภูมิภาค SSA
แต่วันนี้ความเจริญรุ่งเรืองเมื่อครั้งอดีตกลับกลายเป็นเรื่องเล่าขานในตำนานไปเสียแล้ว
ผู้คนที่นี่ไม่เว้นแม้แต่สุนัขริมถนนก็ยังคงใช้ชีวิตอยู่ด้วยความหวาดระแวง
ผู้เฒ่าผู้แก่มักจะบอกกับอาคันตุกะจากต่างเมืองอย่างหดหู่ในช่วงตะวันลับฟ้าว่า
"Those dogs are not sleeping, they just have their eyes closed."
เมื่อ RUF ก็ยังมีอิทธิพลรังควานความสงบสุขอยู่รัฐบาลก็หวังพึ่งไม่ได้
ทำให้ชาวเซียรา ลีโอน ต้องหาวิธีช่วยตัวเองด้วยการพากันไปตั้งกองกำลังต่างๆ เพื่อป้องกันตัวอยู่ทั่วประเทศ
จึงเป็นกลุ่มกองกำลังสารพัดที่แฝงอยู่ตามที่ต่างๆ
ทำให้ประเทศที่ครั้งหนึ่งน่าจะรวยที่สุดในทวีปอาฟริกา
กลายเป็นดินแดนแห่งความตายในพริบตา
กลุ่มกองกำลังเหล่านี้ เช่น
กลุ่มเวสต์ ไซด์ บอยส์ (West Side Boys)
กลุ่ม ซีดีเอฟ หรือ กลุ่ม พลังต่อต้านแห่งพลเรือน (Civil Defence Force CDF)
กลุ่ม เอสแอลเอ หรือ กลุ่มเซียรา ลีโอน (Sierra Leone Army)
ประเทศเซียรา ลีโอนี่ จึงเป็นแดนมิคสัญญีที่มีทุ่นสังหารกระจัดกระจายเกลื่อนทั่วประเทศ
แม้ประเทศนี้ เริ่มสงบลงแล้ว แต่การแก้ปัญหา การพัฒนาประเทศ
ยังไม่ดีขึ้นสักเท่าไหร่ เพราะเพชรอันเป็นที่หมายตาของกลุ่มผู้ต้องการผลประโยชน์
เพชรที่เสมือนเป็นเชื้อไฟให้นำไปสู่การทำรัฐประหาร
เพื่อชิงความเป็นใหญ่เหนือดินแดนแห่งนี้
แม้ทางสหประชาชาติได้หาทางออก ด้วยการพยายามควบคุมธุรกิจการค้าเพชร
แต่ขบวนการค้าเพชรเถื่อนก็ยังมีอยู่
สภาพของเซียร์ร่า ลีโอนี่จึงคล้ายกับมีระเบิดเวลาซุกซ่อนอยู่
รอเพียงแต่ว่ามันจะระเบิดเมื่อไหร่เท่านั้นเอง
***แนะนำ***
มีภาพยนตร์ที่สร้างขึ้นด้วยเรื่องราว
เกี่ยวกับขบวนการค้าเพชรเถื่อนและสงครามกลางเมืองที่เกิดขึ้นในทศวรรษ 1990
ในเซียร์ราลีโอน ชื่อเรื่อง Blood Diamondโดย ลีโอนาร์โด ดิคาปรีโอ แสดงนำ
น่าจะถ่ายทอดภาพออกมาให้เห็นได้ใกล้เคียงไม่น้อย
เท่าที่อ่านมานี้มันคลับคล้ายคลับคราบ้างไหม จุดเริ่มต้นจากความต้องการช่วงชิงอำนาจ...แล้วสุดท้าย
ซักวันหนึ่งเราจะกลายเป็นอย่างนี้หรือไม่นะ
_________________
Hi5: http://straw3maenii.hi5.com
Facebook: http://facebook.com/straw3maenii
